Kürt halkı denildiğinde akla yalnızca bir siyasi parti, bir ideoloji veya belli bir yaşam tarzı gelmez. Kürt halkı; inancıyla, kültürüyle, örfüyle, diliyle ve asırlardır taşıdığı değerleriyle büyük bir toplumsal çeşitliliğe sahiptir. Ancak HDP’nin Kürtleri temsil etme iddiasına bakıldığında, insanın aklına şu soru geliyor: HDP gerçekten Kürt halkını mı temsil ediyor, yoksa kendi ideolojisini bütün Kürtlere mi mal ediyor?

Kürtlerin önemli bir kesimi için İslam, yalnızca bireysel bir inanç değil, hayatın merkezinde yer alan bir değerler bütünüdür. Aile anlayışından toplumsal ilişkilere, ahlaktan geleneklere kadar pek çok alanda dinin belirleyici bir yeri vardır. Buna rağmen HDP’nin siyasetinde öne çıkardığı laiklik anlayışı ve LGBTİ+ politikaları, muhafazakâr Kürtlerin önemli bir bölümüyle ciddi bir fikir ayrılığı oluşturuyor. Bir siyasi parti kendi görüşlerini savunabilir; ancak kendi ideolojik tercihlerini bütün Kürtlerin ortak tercihiymiş gibi sunamaz.

Peki, muhafazakâr Kürtlerin inancı ve hassasiyetleri bu siyasi anlayışın neresinde duruyor? Dindar Kürtlerin değerleri, yalnızca seçim zamanı hatırlanan bir ayrıntı mı? Kürt kimliğini savunmak, Kürt toplumunun inancını ve geleneklerini görmezden gelmeyi mi gerektiriyor? Elbette hayır. Kürt olmakla muhafazakâr olmak, Kürt kimliğiyle İslam’ı birlikte yaşamak arasında hiçbir çelişki yoktur.

HDP’nin kadın temsili üzerinden ortaya koyduğu siyasal ve toplumsal model de bu tartışmanın bir parçasıdır. Kadınların siyasette yer alması elbette önemlidir. Ancak kadın özgürlüğünü yalnızca belirli bir ideolojik kalıpla tanımlamak, muhafazakâr ve inancını yaşamının merkezinde tutan Kürt kadınlarını görünmez kılabilir. Kürt kadını denildiğinde yalnızca tek bir yaşam tarzının öne çıkarılması, milyonlarca kadının farklı tercihlerini ve değerlerini temsil etmeye yetmez.

Bir başka önemli mesele de Kürtçedir. Kürt halkının dili üzerinden siyaset yapanların, bu dili yaşatmak ve geliştirmek konusunda ne kadar sorumluluk taşıdığı sorgulanmalıdır. Kürtçe, yalnızca mitinglerde kullanılan bir slogan veya siyasi söylemi güçlendiren bir araç değildir; bir halkın hafızasıdır. Kürtleri temsil ettiğini söyleyen siyasetçilerin Kürtçeyi öğrenmeye, konuşmaya ve gelecek kuşaklara aktarmaya öncelik vermesi beklenir. Bu konuda ortaya çıkan eksiklikler, haklı olarak temsil iddiasının samimiyetini tartışmaya açar.

Türkiye’yi Avrupa’ya şikâyet etme meselesi de aynı çerçevede değerlendirilmelidir. Bir ülkede hak ihlali olduğunu düşünenlerin bunu dile getirmesi demokratik siyasetin parçasıdır. Fakat eleştiri ile ülkenin uluslararası alandaki itibarını sürekli tartışma konusu hâline getirmek arasında fark vardır. Siyasi mücadele, yalnızca dışarıya seslenmekten ibaret olmamalı; içeride çözüm üretmeyi, toplumun farklı kesimleriyle konuşmayı ve ortak bir gelecek kurmayı da içermelidir.

HDP’nin en büyük açmazı, Kürt halkının tamamını temsil ettiği izlenimini vermesine rağmen Kürt toplumunun kendi içindeki farklılıkları yeterince hesaba katmamasıdır. Oysa bu halkın içinde dindarı da vardır, seküleri de; muhafazakârı da vardır, farklı siyasi düşüncelere sahip olanı da. Hiçbir parti, bu geniş toplumsal yapının tamamını kendi ideolojisine sığdıramaz.

Kürt halkının kimliği tek bir partinin tekelinde değildir. Kürtlerin inancını, kültürünü ve geleneklerini önemseyen milyonlarca insanın da kendisini özgürce ifade etmeye, siyasi olarak temsil edilmeye ve değerlerinin dikkate alınmasını istemeye hakkı vardır.

HDP, Kürtleri temsil ettiğini söylüyorsa önce şu soruya cevap vermelidir: Kendi siyasi çizgisine yakın olanları mı temsil ediyor, yoksa kendisiyle aynı düşünmeyen Kürtlerin de sesi olabiliyor mu?

Çünkü Kürt halkını temsil etmek, yalnızca Kürt kimliğinden söz etmekle olmaz. O halkın farklılıklarını anlamak, inancına saygı duymak, diline sahip çıkmak ve kendisi gibi düşünmeyen insanları da dinlemek gerekir.